Altana

ALTANA

Ośmiokątna altana, zlokalizowana na południowym krańcu ogrodu, datowana jest na 1914 rok. Wykonana została z drewnianych elementów obitych blachą. W narożnikach poszczególnych paneli znajdują się metalowe „słońca”, charakterystyczne dla stylu zakopiańskiego. Na blaszanym dachu umieszczono metalową chorągiewkę z datą powstania pawilonu.

Po I wojnie światowej, w 1919 roku, rozebrano całkowicie budynek G. Fingera wraz z werandą wystawy przemysłowej i postawiono nowy, drewniany dom, o mniejszej powierzchni zabudowy, ale dwukondygnacyjny, w którym umieszczono kaplicę. Inwestycja mogła dojść do skutku dzięki wsparciu ks. Józefa Wiejowiejskiego, kanclerza kurii przemyskiej, pełnomocnika dóbr bp. Józefa Sebastiana Pelczara, a od lipca 1911 roku prezesa Towarzystwa Domu Zdrowia dla Kapłanów Katolickich.

W tym czasie ogród pełen był alejek, poprowadzonych przez naturalne łąki, a w rejonie krzyżujących się ścieżek posadzono pojedyncze świerki.

W okresie międzywojennym w miejscu, gdzie obecnie znajduje się figura św. Józefa, postawiono drewnianą altanę w stylu zakopiańskim. Pawilon nie zachował się do czasów obecnych.

Kolejne lata nie przyniosły większych zmian w zagospodarowaniu ogrodu. Okresowo pojawiały się nowe krzewy czy rabaty kwiatowe i klomby.

W czasie okupacji hitlerowskiej budynek został zajęty przez niemieckie oddziały wojskowe. Mieszkający w „Księżówce” Niemcy zdewastowali i okradli obiekt, a w ogrodzie wycięli kilka starych świerków – prawdopodobnie na cele opałowe.

Powojenny okres Polski Ludowej to dla „Księżówki” przede wszystkim czas zmagań z komunistyczną władzą o przetrwanie – w sensie dosłownym i prawnym – jako obiektu polskiego Kościoła, do którego kapłani mogliby przyjeżdżać dla wypoczynku i formacji. Przeszkody, jakich „Księżówka” doświadczała w swoim funkcjonowaniu ze strony rządzących, nie sprzyjały rozwojowi ani obiektu, ani ogrodu. Dopiero rozbudowa „Księżówki”, przeprowadzona w latach 1986-88, zmieniła wygląd terenu wokół budynku. Wykonano między innymi nowe ogrodzenie i bramę wejściową, od której poprowadzono ścieżkę wzdłuż głównej pierzei budynku. Wtedy też przeniesiono altanę do południowej części ogrodu. Później pojawiły się obiekty małej architektury – kapliczki: Matki Bożej i św. Józefa.

The octagonal summer house, located at the southern end of the garden, dates back to 1914. It was made of wooden elements covered with sheet metal. In the corners of each panel there are metal „suns”, characteristic of the Zakopane style. On the tin roof there is a metal flag with the date of the pavilion’s construction.

After World War I, in 1919, the G. Finger building was completely demolished, together with the veranda of the industrial exhibition, and a new wooden house was built, with a smaller building area but two storeys, in which a chapel was placed. The investment could be realized thanks to the support of Father Józef Wiejowiejski, Chancellor of the Przemyśl Curia, proxy of the property of Bishop Józef Sebastian Pelczar and from July 1911, president of the Society of the Health Home for Catholic Priests.

At that time, the garden was full of alleys leading through natural meadows, and in the area of intersecting paths single spruces were planted.

In the interwar period, a wooden summer house in the Zakopane style was erected in the place where the statue of St. Joseph currently stands. The pavilion has not survived to the present day.

The following years did not bring any major changes in the arrangement of the garden. New bushes, flower beds and flower beds appeared periodically.

During the Nazi occupation, the building was occupied by German military units. The Germans living in „Księżówka” devastated and robbed the building, and several old spruces were cut down in the garden – probably for heating purposes.

The post-war period of the People’s Republic of Poland was for „Księżówka” primarily a time of struggle with the communist authorities for survival – in the literal and legal sense – as a facility of the Polish Church, to which priests could come for rest and formation. The obstacles that „Księżówka” experienced in its functioning from the government did not favour the development of either the facility or the garden. It was only the expansion of „Księżówka”, carried out in the years 1986-88, that changed the appearance of the area around the building. Among other things, a new fence and entrance gate were built, from which a path was led along the main frontage of the building.

At that time, the summer house was also moved to the southern part of the garden. Later, small architectural objects appeared – chapels: of the Mother of God and St. Joseph.